Oryginalny prezent dla miłośnika książek? Postaw na ex libris!

Oryginalny prezent dla miłośnika książek? Postaw na ex libris!

Wybierając prezent dla zapalonego czytelnika zastanawiasz się, jak przełamać prezentowy schemat i wręczyć tym razem coś innego niż książkę?

A może chcesz zachęcić dziecko, by jak najczęściej sięgało po poszczególne literackie dzieła?

W obu przypadkach rozwiązaniem będzie podarunek niepozorny, choć posiadający bogatą tradycję: ex libris.

Czym jest ex libris i co to znaczy?

Odpowiedzmy najpierw na drugie pytanie. Łacińskie “ex libris” przełożone dosłownie na język polski oznacza “z książek”. W tym wypadku jednak trafniejszym tłumaczeniem okazuje się “z księgozbioru”.

A odpowiadając na pierwszą część pytania… Ex libris (pisany też często w spolszczonej wersji jako “ekslibris”) to oznaczenie na książce, informujące o tym, do kogo dany egzemplarz należy.

Przybiera różne formy, z których wyróżnić możemy trzy najpopularniejsze.

1. Podpis

Wykonany długopisem lub piórem podpis wskazujący na właściciela książki. Rozwiązanie najprostsze, w stu procentach praktyczne, ale jednak… banalne. Brakuje mu czegoś “ekstra”, a ujmując rzecz ściślej: nie zdobi książek. Niektórzy mogą mieć również opory przed pisaniem po nich – wszak zdecydowanej większości z nas wpajało się w dzieciństwie, aby tego nie robić.

Odręczny tekst pisany piórem po papierze.
Podpis na książkach to niezwykle popularna odmiana ex librisu. Brakuje jej jednak efektu “wow”, warto więc pójść o krok dalej i wypróbować coś innego

Jest to jednak bardzo popularna forma ex librisu (zwłaszcza wśród uczniów i studentów), dlatego z kronikarskiego obowiązku informujemy o niej, zanim przejdziemy do ciekawszych odmian.

2. Naklejka

Przyklejona karteczka z informacją o posiadaczu książki to rodzaj ex librisu cieszący się najdłuższą tradycją.

Tymczasem współcześnie klejenie oznaczeń na książkach zdaje się nie przemawiać do gustu czytelników i kolekcjonerów kolejnych literackich perełek. Z tego powodu naklejka odeszła do lamusa, a jej miejsce zajęła…

3. Pieczątka

Wystarczy przygotować wzór, wykonać pieczątkę, odcisnąć ją w tuszu i… Ex libris gotowy!

Albo… Możesz wybrać jedną z naszych pieczątek, które przyozdobią książki z domowej biblioteczki lub podręczniki Twojego dziecka.

A gdzie dokładnie umieszczamy informację o posiadaczu książki? Zwyczajowo na wewnętrznej stronie okładki, zwanej niekiedy jej drugą stroną.

Historia ex librisu na świecie i w Polsce

Spokojnie, oszczędzimy Ci przydługiego wykładu. Wspomnieliśmy jednak o bogatej tradycji ex librisów, zatem pora przywołać konkretne przykłady.

Uważa się, że ex librisy pojawiły się po raz pierwszy już w XIV w. p.n.e. w starożytnym Egipcie. Skrybowie używali oznaczeń w postaci glinianych tabliczek załączanych do wykonywanych przez nich pism.

W średniowieczu na księgach dodawano powszechnie informację o jej posiadaczu w formie pisemnej. Czasem uzupełniało się ją o krótką historię danego egzemplarza.

Z czasem ex librisy przybrały formę ozdobnych ilustracji i znacząco wpłynęły na atrakcyjność książki. Początkowo oznaczano w ten sposób rody, do których należała biblioteka, z jakiej pochodził znakowany tytuł.

Przykład średniowiecznego ex librisu.
Przykład średniowiecznego ex librisu

Z biegiem lat coraz częściej jednak ex librisy stosowały indywidualne osoby, a nie rody. W takiej formie przetrwały do dziś.

Oczywiście, są popularne również (czy raczej: przede wszystkim) w bibliotekach… Ale nadal używają ich fani literatury, którzy dzięki nim jeszcze bardziej podkreślają swoje przywiązanie do kultury dostępnej na papierze.

Dlaczego ex libris to świetny pomysł na prezent?

Jest kilka powodów, dla których warto kupić ex libris sobie lub dziecku. Będąc bardziej precyzyjnym, wyszczególniliśmy ich pięć:

  1. Ex libris dobrze świadczy o swoim posiadaczu – obwieszcza wszem i wobec, że właściciel książki dba o nie i tego samego oczekuje od wszystkich, którym ją pożyczy.
  2. Nie zapominajmy o aspekcie praktycznym: ex libris pozwala oznaczyć właściciela książki, co przypomni pożyczającemu nie tylko o tym, aby o nią dbać, ale także… do kogo ona właściwie należy. A w przypadku lektur pożyczonych na kilka miesięcy może to nie być do końca takie oczywiste.
  3. Teraz pora na coś, co przemówi do estetów: ex libris z pięknym wzorem w wyjątkowy sposób zdobi książkę.
  4. Argument przede wszystkim dla rodziców kupujących ex librisy dla dzieci, choć nie tylko: wzmaga on przyjemność obcowania z papierem i motywuje do poszerzania swojej biblioteczki.
Matka z dzieckiem przeglądający książki dla dzieci na półkach.

Po piąte wreszcie, ex libris nadaje książce osobistego charakteru jej posiadacza. Oczywiście, jeśli wzór pieczątki idzie w parze ze wspomnianym charakterem, co prowadzi nas do kolejnego zagadnienia.

Personalizowany ex libris dla miłośników literatury w każdym wieku

Punkt piąty powyższej wyliczanki przywołaliśmy nie bez przyczyny. Wiele osób samemu wykonuje własne ex librisy.

Wymaga to jednak pewnych umiejętności manualnych i cierpliwości. Jeśli nie chcesz przechodzić przez cały ten proces samodzielnie – jesteśmy tu, by Ci pomóc!

Zgromadziliśmy popularne wzory, zarówno te dla dorosłych fanów książek, jak i dla najmłodszych. Jednak wybór odpowiedniego wzoru to nie wszystko!

Ex libris w kształcie kompasu, odciśnięty na kartce papieru.
Przykład wzoru ex librisu dostępnego w Galerii Podarunkowej: kompas z inicjałami oraz rokiem zakupu danej książki

Każdy z nich jest personalizowany. Co oznacza, że w trakcie składania zamówienia możesz nam podać imię i nazwisko lub inicjały* przyszłego posiadacza/przyszłej posiadaczki ex librisu. Dzięki temu zyskasz prezent perfekcyjnie dopasowany do obdarowywanej osoby!

*W zależności od tego, na który wzór się zdecydujesz.

Nasze ex librisy to pieczątki z tuszem (do wyboru są kolory: czarny, zielony i czerwony) z drewnianą rączką. Pieczątka posiada średnicę 6 centymetrów; w sam raz na wewnętrzną stronę okładki dowolnej książki!

Komu warto wręczyć ex libris?

Wszelkiego rodzaju molom książkowym, również tym najmłodszym. Używanie ex librisu pozwala bowiem wykształcić dobre nawyki, między innymi poszanowanie swojej własności.

Podaruj je również uczniom wracającym po wakacjach do szkoły – nic tak nie wzmaga motywacji do powrotu, jak nowe przybory oraz książki. A jeśli do tego można oznaczyć podręczniki własną pieczątką?

Zobacz nasze ex librisy i wybierz te wzory, który najbardziej będą pasować do Twoich bliskich!